تفاوت PSP و پرداخت یار چیست؟
با تفاوت PSP و پرداخت یار در درگاه پرداخت آشنا شوید و ببینید سپ در کدام دسته قرار میگیرد و چرا انتخاب درستی برای کسب و کار شماست.
وقتی تصمیم میگیرید یک فروشگاه اینترنتی راه بیندازید یا خدمات خود را آنلاین بفروشید، یکی از مهمترین کارهایی که باید انجام دهید راه انداختن راهی برای گرفتن پول از مشتری است. منتها درست همین جا خیلی از افراد سردرگم میشوند؛ چون موقع دریافت درگاه با دو اسم متفاوت مواجه میشوند: شرکتهای PSP و پرداخت یارها.
در نگاه اول شاید به نظر برسد هر دو یک کار را انجام میدهند و فرقی با هم ندارند، منتها وقتی وارد جزئیات میشوید میبینید از نظر قانون، امنیت، سرعت فعال سازی و هزینهها فرقهای زیادی با هم دارند. روشن شدن این موضوع به شما کمک میکند تا با توجه به میزان فروش و برنامه ای که برای آینده کاری خود دارید، مسیر درست و بی دردسری را برای دریافت پول از مشتریان انتخاب کنید. شرکت پرداخت الکترونیک (سپ) به عنوان یکی از اولین و بزرگترین ارائه دهندگان رسمی این خدمات، همیشه سعی کرده کاری کند تا خیال صاحبان کسب و کار از بابت جابه جایی پول و واریز منظم سودشان راحت باشد.
PSP چیست و چه نقشی در نظام پرداخت دارد؟
برای اینکه مسیر جابه جایی پول در خرید و فروشهای اینترنتی را خوب درک کنیم، اول باید سراغ مسیرهای اصلی برویم. شرکتهای PSP یا همان ارائه دهندگان اصلی خدمات پرداخت، بازیگران اصلی این میدان هستند. آنها همان جادههای اصلی محسوب میشوند که خریدار، بانک و فروشنده را به هم وصل میکنند تا پول خیلی سریع و امن منتقل شود.
این شرکتها سیستمهای سخت افزاری و نرم افزاری بزرگ را نگهداری میکنند، امنیت خریدها را تضمین میکنند و مستقیماً به سیستمهای اصلی بانکها متصل هستند. بدون وجود این شرکتها، عملاً امکان خرید اینترنتی یا حتی کشیدن کارت در مغازهها وجود ندارد.
تعریف PSP (Payment Service Provider) و جایگاه آن زیر نظر شاپرک
عبارت PSP مخفف Payment Service Provider و به معنی شرکت ارائه دهنده خدمات پرداخت است. این شرکتها واسطههای اصلی و تخصصی بین بانکها و فروشندگان هستند. فقط این شرکتها اجازه دارند ابزارهای مختلف خرید مثل درگاههای اینترنتی، دستگاههای کارتخوان و درگاههای روی اپلیکیشن را در کشور پخش و پشتیبانی کنند.
موقعیت قانونی این شرکتها بسیار محکم و حساب شده است. تمام کارهای PSPها زیر نظر مستقیم شرکت شبکه الکترونیکی پرداخت کارت (شاپرک) و بانک مرکزی انجام میشود. شاپرک مدام روی نحوه کار، سرعت انتقال پول و امنیت این شرکتها نظارت میکند تا مشکلی پیش نیاید.
مجوزها و الزامات قانونی PSP
گرفتن مجوز فعالیت به عنوان یک شرکت PSP اصلاً کار سادهای نیست. این کار به سرمایه مالی بسیار زیاد، تجهیزات فنی خیلی قوی و گرفتن گواهیهای امنیتی سخت گیرانه نیاز دارد. به همین دلیل در کل کشور تنها ۱۲ شرکت توانستهاند این مجوز رسمی را از بانک مرکزی و شاپرک بگیرند.
همین سخت گیریهای قانونی باعث میشود پولهایی که از این طریق منتقل میشوند بالاترین امنیت را داشته باشند. فروشندگان مطمئن خواهند بود که حسابشان بی دلیل مسدود نمیشود و در رفت وآمد پول خطری دارایی آنها را تهدید نمیکند.
خدماتی که یک PSP ارائه میدهد
خدمات شرکتهای PSP خیلی متنوع است و تمام نیازهای فروش حضوری و آنلاین یک مجموعه را به طور کامل پوشش میدهد. یک شرکت PSP امکانات زیر را ارائه میدهد:
- درگاه پرداخت اینترنتی مستقیم: وصل کردن مستقیم سایت به سیستم بانک بدون هیچ واسطه ای، با بالاترین سرعت و کمترین قطعی.
- دستگاههای کارتخوان (POS): تحویل و پشتیبانی از انواع کارتخوانهای ثابت، سیار و لمسی برای فروشهای حضوری. اگر میخواهید با این ابزارها آشنا شوید میتوانید ویژگیهای انواع کارتخوان را نگاه کنید.
- درگاههای موبایلی: راه حلهای هوشمند برای دریافت پول روی اپلیکیشنها و برنامههای موبایل.

پرداخت یار چیست و چه تفاوتی با PSP دارد؟
با زیاد شدن کسب و کارهای کوچک، استارتاپها و پیجهای فروشگاهی، نیاز به روشی پیدا شد که افراد بتوانند خیلی سریعتر و بدون کاغذبازی اداری درگاه بگیرند. برای حل این مشکل، مسئولان مالی مدل جدیدی به اسم پرداخت یاری را تعریف کردند تا کارهای راه اندازی برای مجموعههای نوپا سادهتر شود.
پرداخت یارها در واقع شرکتهای واسطه ای بین PSPها و کسب و کارهای کوچک هستند. آنها با کم کردن مراحل مدرک دهی، راه رسیدن به درگاه را سریعتر میکنند.
تعریف پرداخت یار (PayFac) و علت شکل گیری آن
پرداخت یار یا Payment Facilitator به شرکتهایی گفته میشود که طبق یک قرارداد رسمی با شرکتهای PSP، اجازه دارند به مشتریان خود درگاه اینترنتی بدهند. هدف اصلی از آمدن پرداخت یارها، کم کردن مراحل طولانی اداری، تحویل سریع درگاه و ارائه امکانات ساده به کسب و کارهای نوپا بود.
در این روش، شرکت پرداخت یار یک درگاه اصلی از PSPمیگیرد و خودش آن را بین دهها یا صدها فروشنده کوچک تقسیم میکند. به همین دلیل مشتریانِ پرداخت یارها مستقیماً با سیستم اصلی بانک در ارتباط نیستند و اسمشان از طریق واسطه ثبت میشود.
پرداخت یار زیرمجموعه کدام نهاد است؟
پرداخت یارها خودسرانه کار نمیکنند؛ کارهای آنها هم طبق قوانین بانک مرکزی و زیر نظر شاپرک انجام میشود. ولیکن تفاوت اصلی اینجاست که یک پرداخت یار خودش مستقیماً به سیستم مرکزی شاپرک وصل نیست، بلکه به سیستم یکی از آن ۱۲ شرکت اصلی PSP متصل میشود.
اگر به هر دلیلی سیستم آن شرکت PSP قطعی پیدا کند یا قراردادش با پرداخت یار تمام شود، درگاههای آن پرداخت یار هم قطعی پیدا میکنند یا به طور کامل از کار میافتند.
چه کسب و کارهایی معمولاً از پرداخت یار استفاده میکنند؟
تا اینجا مقدار خیلی زیادی با نحوه کار پرداخت یارها آشنا شدیم، حالا باید بدانیم که چه مشاغل و کارهایی بهتر است از آن استفاده کنند و برای چه کسب و کارهایی مناسبتر هست:
- استارتاپها و کارهای نوپا: مجموعههایی که تازه کار هستند و میخواهند سریع و ظرف چند ساعت درگاه خود را فعال کنند.
- فروشگاههای شبکههای اجتماعی: کسانی که هنوز سایت رسمی ندارند و میخواهند از طریق لینک پرداخت به مشتریان خود جنس بفروشند.
- کسب و کارهای با فروش محدود: فروشگاههایی که تعداد خریدهای روزانه آنها زیاد نیست و نیازی به حسابهای مستقیم بانکی ندارند.
مقایسه مستقیم PSP و پرداخت یار
تفاوتهای این دو زمانی روشنتر میشود که مواردی مثل داشتن نماد اعتماد، زمان واریز پول، میزان کارمزدها و قطعیهای احتمالی را کنار هم بگذاریم. این مقایسه به شما نشان میدهد کدام مسیر برای کارتان بهتر است.
دانستن این تفاوتها جلوی ضررهای احتمالی مثل قطعی ناگهانی درگاه یا دادن کارمزدهای اضافی را میگیرد و به شما کمک میکند تا انتخابی که کرده اید به بهترین حالت خود برایتان بازدهی داشته باشد با کمترین احتمال خطا و ضرر و مشکل.
تفاوت در نماد اعتماد الکترونیکی و الزامات قانونی
یکی از مهمترین تفاوتها، مدارک لازم برای ثبت نام است. برای گرفتن درگاه مستقیم از یک شرکت PSP، حتماً باید برای سایت خود نماد اعتماد الکترونیکی (اینماد) بگیرید، مدارک ملک یا اجاره نامه ارائه دهید و پرونده مالیاتی داشته باشید. این کار باعث میشود حقوق خریدار و فروشنده کاملاً حفظ شود.
در طرف مقابل، بعضی پرداخت یارها درگاه را با مدارک کمتری تحویل میدهند، اگرچه طبق قوانین جدید آنها هم باید کد مالیاتی را بررسی کنند؛ منتها همچنان کارهای اولیه آنها نسبت به PSPها خیلی کمتر و آسانتر است.
تفاوت در سرعت ثبت نام، کارمزد و زمان تسویه حساب
از نظر سرعت تحویل، پرداخت یارها چون استعلامهای کمی میگیرند، معمولاً ظرف چند ساعت تا یک روز درگاه را فعال میکنند؛ منتها فعال شدن درگاه PSP بین ۲ تا ۵ روز کاری زمان میبرد. ولی در بخش کارمزد و واریز پول، شرایط به نفع PSP تغییر میکند:
درگاههای PSP معمولاً بدون کارمزد اضافه کار میکنند و پول خریدها مستقیماً طبق زمان بندیهای رسمی بانک مرکزی به حساب شخصی یا شرکتی شما واریز میشود. ولیکن پرداخت یارها علاوه بر کارمزد قانونی، درصدی هم برای خودشان برمی دارند و پول را معمولاً با یک روز تاخیر یا از طریق حساب واسط خودشان برای شما میفرستند.
تفاوت در امکانات جانبی
امکاناتی مثل فاکتور آنلاین، کدهای تخفیف و تقسیم خودکار پول بین چند نفر از ویژگیهای خوب پرداخت یارها است. در مقابل، PSPها تمام تمرکز خود را روی امنیت، کار کردن بدون قطعی و پشتیبانی از ابزارهای مختلف حضوری و غیرحضوری میگذارند.
|
ویژگیها |
شرکت PSP (مثل سپ) |
شرکت پرداخت یار |
|
نوع مجوز |
مستقیماً از بانک مرکزی و شاپرک |
قرارداد با PSP زیر نظر شاپرک |
|
روش اتصال به شبکه بانکی |
اتصال مستقیم و اختصاصی |
اتصال غیرمستقیم از طریق سیستم PSP |
|
داشتن نماد اعتماد (اینماد) |
اجباری است |
در مراحل اول ممکن است اختیاری باشد |
|
سرعت تحویل درگاه |
۲ تا ۵ روز کاری |
چند ساعت تا ۱ روز کاری |
|
میزان کارمزد |
طبق قوانین رسمی و حداقل مقدار |
کارمزد رسمی + درصد کارمزد اختصاصی |
|
نحوه واریز پول |
واریز مستقیم به حساب خود فروشنده |
واریز از طریق حساب واسط پرداخت یار |
|
امکان قطعی سیستم |
بسیار کم (بدون واسطه) |
وابسته به قطعی سیستمPSP پشتیبان |
|
پشتیبانی از ابزارهای حضوری |
پشتیبانی کامل از کارتخوان، NFC و درگاه |
فقط محدود به درگاه و لینک پرداخت |
سپ در کدام دسته قرار میگیرد؟
شناخت دقیق شرکتها به صاحبان کسب و کار کمک میکند تا با خیال راحتتری دست به انتخاب بزنند. شرکت پرداخت الکترونیک سامان که همه آن را با نام سپ میشناسند، یکی از ستونهای اصلی خریدهای الکترونیک در کشور است.
مشخص بودن وضعیت سپ به عنوان یک مرکز رسمی ارائه خدمات، خیال میلیونها فروشنده را در سراسر ایران راحت کرده است و افراد زیادی میتوانند بر این اساس در حیطه و زمینه کاری خودشان بهترین انتخاب را داشته باشند.
جایگاه رسمی سپ به عنوان یک شرکت PSP دارای مجوز
شرکت پرداخت الکترونیک سامان (سپ) اولین دارنده مجوز رسمی فعالیت PSP از بانک مرکزی و شرکت شاپرک است. سپ با بیش از دو دهه کار مداوم، یکی از قویترین و پایدارترین سیستمهای جابه جایی پول را در ایران مدیریت میکند.
ثبت روزانه میلیونها خرید موفق، سهم بزرگ از کارتخوانهای کشور و همکاری با تمام بانکها، جایگاه سپ را به عنوان یک شرکت PSP مطرح و قابل اعتماد تثبیت کرده است.
چرا کسب و کارها به جای پرداخت یار، PSP ای مثل سپ را انتخاب میکنند؟
وقتی کار یک فروشگاه بزرگتر میشود، جابه جایی درست و منظم پول اولویت اول مدیران میشود. فروشگاههای بزرگ و متوسط به چند علت مشخص ترجیح میدهند به جای شرکتهای واسطه، مستقیماً با یک PSP مثل پرداخت الکترونیک کار کنند:
- واریز مستقیم پول به حساب: نبودن حساب واسطه باعث میشود خطر بلوکه شدن پول یا تاخیر در واریز به صفر برسد.
- کاهش خریدهای ناموفق: اتصال مستقیم به سیستم بانک باعث میشود قطعیهای وسط راه حذف شوند و خریدار راحتتر پرداخت کند.
- اعتماد بیشتر خریداران: دیدن نام رسمی فروشگاه روی صفحه پرداخت شاپرک، حس امنیت بیشتری به مشتری میدهد.
- کمتر شدن هزینهها: ندادن کارمزدهای اضافه به واسطهها، سود خالص فروشگاه را بیشتر میکند.

چگونه بین PSP و پرداخت یار انتخاب درست را برای کسب و کار خود انجام دهیم؟
انتخاب بین این دو راه، انتخاب بین خوب و بد نیست؛ بلکه یعنی باید ببینید نیاز الان شما چیست. یک انتخاب اشتباه میتواند باعث دادن هزینههای اضافه، گیر کردن در کارهای اداری یا برعکس، قطعیهای مداوم موقع خریدهای بزرگ شود.
یک راهنمای ساده به شما کمک میکند با توجه به مرحله ای که در آن هستید، بهترین راه را انتخاب کنید.
چک لیست تصمیم گیری بر اساس حجم تراکنش و نوع کسب و کار
برای اینکه تصمیم درستی بگیرید، به این چند سوال پاسخ دهید:
مدارک رسمی و اینماد دارید؟ اگر بله، حتماً سراغ PSP بروید.
فروش ماهانه شما چقدر است؟ برای فروشهای بالا، پرداخت کارمزد به پرداخت یارها اصلاً از نظر مالی صرف ندارد و PSP خیلی بهتر است.
سرعت گرفتن درگاه چقدر مهم است؟ اگر مجبورید همین امروز درگاه را راه بیندازید، پرداخت یار راهکار موقت شماست.
کارتخوان هم میخواهید؟ اگر علاوه بر سایت به کارتخوان حضوری هم نیاز دارید، فقط PSPها میتوانند همه را یک جا به شما بدهند.
سناریوهای رایج (فروشگاه اینترنتی، استارتاپ کوچک، کسب و کار بزرگ)
برای اینکه موضوع شفافتر شود، سه حالت واقعی را بررسی میکنیم:
حالت اول (کسب و کار نوپا یا پیج اینستاگرام): این افراد هنوز مدرک رسمی ندارند و فروششان کم است. بهترین راه برای این گروه استفاده از پرداخت یارها است تا کارشان سریعتر راه بیفتد.
حالت دوم (فروشگاه اینترنتی در حال رشد): سایتی که اینماد گرفته و روزانه چندین فروش دارد. بهترین کار برای این فروشگاه، گرفتن درگاه مستقیم PSP است تا کارمزد اضافی ندهد و پولش منظم واریز شود.
حالت سوم (شرکتهای بزرگ و فروشگاههای زنجیرهای): این گروهها علاوه بر سایت، مغازه و مامور پخش هم دارند. استفاده از روشهای جدید مثل پرداخت با NFC و خدمات کلی PSPها تنها راه پاسخ به نیاز آنها است.
چرا برای دریافت درگاه پرداخت به سپ اعتماد کنیم؟
انتخاب راهی برای گرفتن پول از مشتری، پایه و اساس امنیت مالی هر فروشگاهی است. شرکت پرداخت الکترونیک سامان (سپ) با تکیه بر نیروهای متخصص، سرورهای قوی و سالها تجربه، کاملترین خدمات پرداخت را برای همه کسب و کارها آماده کرده است.
اگر میخواهید خریدهای مشتریانتان بدون قطعی انجام شود، پشتیبانی همیشگی داشته باشید و خیالتان از واریز پول راحت باشد، سپ امنترین راه برای شماست.
مهمترین دلایلی که باعث شده شرکتهای بزرگ سپ را انتخاب کنند این موارد است:
- سیستم قوی و بدون قطعی: داشتن سرورهای پشتیبان در چند جای مختلف تا در روزهای شلوغ و جشنوارههای فروش، درگاه قطعی نداشته باشد.
- دریافت مستقیم درگاه پرداخت: تحویل درگاه اینترنتی مستقیم بدون واسطه، همراه با واریز منظم پول طبق قوانین بانک مرکزی.
- پشتیبانی شبانه روزی: پاسخ گویی ۲۴ ساعته در تمام روزهای هفته و ایام تعطیل برای حل مشکلات فنی فروشندگان.
- خدمات کامل و یک جا: امکان دریافت هم زمان درگاه اینترنتی، سیستمهای اپلیکیشن پرداخت NFC و دستگاههای کارتخوان با یک پنل مدیریت ساده.
- امنیت بالا: داشتن بالاترین گواهیهای امنیتی برای محافظت از اطلاعات حساب خریداران و جلوگیری از کلاهبرداری.
شرکت PSP مستقیماً از بانک مرکزی و شاپرک مجوز دارد و درگاه مستقیم میدهد. اما پرداخت یار یک شرکت واسطه است که زیر نظر یک PSP کار میکند و فرآیند گرفتن درگاه را برای کارهای کوچک سادهتر میکند. سپ (شرکت پرداخت الکترونیک سامان) یک شرکت PSP رسمی و اولین دارنده مجوز این کار از بانک مرکزی و شاپرک در ایران است. PSPها دقیقا طبق قوانین بانک مرکزی عمل میکنند و کارمزد اضافی یا متغیری از شما نمیگیرند. برای دیدن قیمتهای دقیق میتوانید به سایت سپ سر بزنید. چون مدارک کمتری میخواهند، گرفتن درگاه از پرداخت یارها معمولاً بین چند ساعت تا یک روز طول میکشد؛ اما برای PSP بین ۲ تا ۵ روز کاری زمان میبرد. بله، طبق قوانین شاپرک و بانک مرکزی، همه کسانی که درگاه مستقیم PSP میخواهند باید حتماً نماد اعتماد الکترونیکی (اینماد) داشته باشند. در PSP پول خریدها بلافاصله و طبق زمان بندی رسمی بانک مرکزی مستقیماً به حساب شما میآید. اما در پرداخت یارها پول اول به حساب واسطه میرود و بعد با تاخیر به حساب شما منتقل میشود. مدارک شناسایی، مدارک ثبت شرکت (برای حقوقیها)، اینماد معتبر، کد مالیاتی و شماره حساب یا شبای بانکی به نام خود فرد یا شرکت لازم است. بله، هیچ مشکلی ندارد. برخی فروشگاهها برای اینکه اگر یک درگاه قطع شد مشتری معطل نماند، از هر دو روش استفاده میکنند. برای کارهای متوسط و بزرگ، قطعا PSP مستقیم مثل سپ بهتر است؛ چون قطعی کمتری دارد، کارمزد اضافه نمیگیرد و پول را مستقیماً به حساب خودتان میریزد.سوالات متداول
تفاوت اصلی PSP و پرداخت یار در چیست؟
سپ PSP است یا پرداخت یار؟
هزینه و کارمزد درگاه پرداخت PSP چقدر است؟
دریافت درگاه پرداخت از پرداخت یار چقدر طول میکشد؟
آیا درگاه پرداخت سپ نیاز به نماد اعتماد الکترونیکی دارد؟
زمان تسویه حساب در PSP و پرداخت یار چه تفاوتی دارد؟
چه مدارکی برای دریافت درگاه پرداخت از سپ لازم است؟
آیا میتوان هم زمان از PSP و پرداخت یار استفاده کرد؟
برای کسب و کارهای بزرگ، PSP بهتر است یا پرداخت یار؟