تفاوت کارتخوان شخصی و بانکی؛ صفر تا صد انتخاب هوشمندانه برای کسب و کار

با گسترش پرداخت‌های الکترونیکی، دستگاه کارتخوان یا پوز دیگر فقط یک ابزار جانبی نیست، بلکه به یکی از پایه‌های اصلی فروش و گردش مالی هر کسب و کار تبدیل شده است. امروز مشتریان انتظار دارند در هر شرایطی، چه در فروشگاه ثابت، چه در محل مشتری یا حتی در کسب و کارهای سیار، امکان پرداخت سریع، امن و بدون دردسر داشته باشند. به همین دلیل، انتخاب نوع کارتخوان بیش از آنچه تصور می‌شود اهمیت دارد.

یکی از رایج ترین سوالاتی که کاربران هنگام شروع یا توسعه کسب و کار خود مطرح می‌کنند این است که کارتخوان شخصی بهتر است یا کارتخوان بانکی؟ این سؤال ساده، در عمل به موضوعات مهم‌تری مثل مالکیت دستگاه، هزینه‌های پنهان، تعهدات بانکی، سرعت واریز وجه و حتی مسائل مالیاتی گره می‌خورد.

 

مقدمه: چرا شناخت تفاوت‌های دستگاه پوز اهمیت دارد؟

بسیاری از مشکلاتی که پذیرندگان در استفاده از دستگاه کارتخوان تجربه می‌کنند، نه به کیفیت دستگاه مربوط است و نه به شرکت ارائه دهنده خدمات پرداخت؛ بلکه ریشه در انتخاب اشتباه نوع کارتخوان دارد. وقتی بدون شناخت تفاوت‌ها تصمیم‌گیری می‌شود، نتیجه می‌تواند شامل قطع دستگاه، تأخیر در واریز، اخطارهای بانکی یا حتی دغدغه‌های مالیاتی باشد.

سه نگرانی اصلی که کاربران هنگام انتخاب دستگاه پوز با آن مواجه هستند عبارت اند از:

 

1. سرعت و پایداری تراکنش‌ها:هیچ چیز بدتر از این نیست که مشتری آماده پرداخت باشد منتها تراکنش ناموفق بماند. نوع کارتخوان، بستر ارتباطی و نحوه پشتیبانی نقش مهمی در این موضوع دارند.
2. ترس از مالیات و شفافیت مالی:یکی از بزرگ ترین دغدغه‌ها این است که آیا استفاده از کارتخوان باعث افزایش مالیات می‌شود یا خیر. بسیاری از شایعات نادرست در بازار باعث شده کاربران تصمیمات اشتباهی بگیرند.
3. هزینه‌های اولیه و تعهدات بلندمدت:برخی کارتخوان‌ها در ظاهر رایگان هستند منتها تعهداتی دارند که در صورت رعایت نشدن، برای پذیرنده دردسرساز می‌شوند.

 

کارتخوان بانکی (امانی) چیست؟ نحوه تخصیص توسط بانک و شرکت‌های PSP

کارتخوان بانکی که با عنوان کارتخوان امانی نیز شناخته می‌شود، دستگاهی است که مالکیت آن متعلق به بانک یا شرکت ارائه دهنده خدمات پرداخت (PSP) است و به صورت امانت در اختیار پذیرنده قرار می‌گیرد. در این مدل، پذیرنده هزینه ای برای خرید دستگاه پرداخت نمی‌کند یا تنها مبلغی را به عنوان ودیعه می‌سپارد.

 

1. نحوه تخصیص کارتخوان بانکی

فرآیند دریافت کارتخوان بانکی معمولاً شامل مراحل زیر است:

 

• ثبت درخواست از طریق بانک یا شرکت PSP مانند سپ
• ارائه مدارک شغلی معتبر
• بررسی گردش حساب و نوع فعالیت
• تأیید نهایی و تخصیص دستگاه

 

2. شرایط امانت داری و ودیعه گذاری

در مدل بانکی:

 

• دستگاه ملک بانک یا PSP باقی می‌ماند
• در صورت عدم رعایت حداقل تراکنش ماهانه، امکان جمع آوری دستگاه وجود دارد
• پذیرنده موظف به نگهداری صحیح از دستگاه است

 

کارتخوان شخصی (تملیکی) چیست؟ مفهوم خرید قطعی دستگاه

کارتخوان شخصی یا تملیکی دستگاهی است که پذیرنده آن را به صورت قطعی خریداری می‌کند و مالکیت کامل آن را در اختیار دارد. برخلاف مدل بانکی، در این حالت دستگاه امانی نیست و هیچ نهادی بدون حکم قانونی نمی‌تواند آن را جمع آوری کند.

استقلال از شرایط سخت گیرانه بانکی

 

• شرط حداقل تراکنش وجود ندارد
• فرآیند ثبت نام ساده تر است
• فعال سازی معمولاً سریع تر انجام می‌شود

 

ما در سپ مشاهده کرده‌ایم که بسیاری از کسب و کارهای نوپا، مشاغل سیار و فریلنسرها به دلیل نداشتن جواز کسب، گردش حساب بالا و یا شرایط اعتباری موردنیاز بانک‌ها، امکان دریافت کارتخوان بانکی را ندارند. برای این گروه، کارتخوان شخصی یک راه حل منطقی، قانونی و کم دردسر محسوب می‌شود.

 

جدول مقایسه سریع کارتخوان شخصی و بانکی در یک نگاه

برای بسیاری از کاربران، تصمیم گیری نهایی زمانی اتفاق می‌افتد که بتوانند تفاوت‌ها را به صورت خلاصه و شفاف در کنار هم ببینند. به همین دلیل، قبل از ورود عمیق به جزئیات، یک مقایسه سریع بین کارتخوان شخصی و بانکی می‌تواند تصویر روشنی از شرایط هرکدام ارائه دهد. این جدول، چکیده ای از تفاوت‌هایی است که در ادامه به صورت مفصل توضیح داده می‌شوند.

 

 

 

بررسی ۵ تفاوت بنیادی بین پوز شخصی و بانکی

1. تفاوت در مالکیت و قیمت

اولین و بنیادی‌ترین تفاوت میان کارتخوان شخصی و بانکی، موضوع مالکیت دستگاه است. در کارتخوان بانکی، شما دستگاه را خریداری نمی‌کنید؛ بلکه آن را به صورت امانی دریافت می‌کنید. به همین دلیل، هرچند در ظاهر هزینه‌ای پرداخت نمی‌شود یا مبلغی به عنوان ودیعه دریافت می‌گردد، منتها دستگاه همچنان متعلق به بانک یا شرکت PSP باقی می‌ماند.

این موضوع پیامدهای مهمی دارد. اگر شرایط تعیین شده از سوی بانک رعایت نشود—مثلاً تعداد تراکنش ماهانه کاهش پیدا کند—امکان جمع آوری دستگاه وجود دارد.در مقابل، در کارتخوان شخصی شما هزینه خرید را پرداخت می‌کنید و دستگاه به طور کامل در مالکیت شما قرار می‌گیرد. این یعنی:

 

• دستگاه دارایی شما محسوب می‌شود
• هیچ شرط بانکی برای ادامه استفاده وجود ندارد
• کنترل کامل در اختیار پذیرنده است

 

ما در سپ همیشه تأکید می‌کنیم که رایگان بودن کارتخوان بانکی به معنای بدون تعهد بودن نیست.

 

2. مدارک لازم و مجوزها

دومین تفاوت مهم، میزان سخت گیری در مدارک موردنیاز است. برای دریافت کارتخوان بانکی معمولاً ارائه جواز کسب معتبر الزامی است. علاوه بر آن، بانک یا PSP نوع فعالیت، محل کسب و کار و حتی سابقه حساب بانکی را بررسی می‌کند.

این فرآیند برای بسیاری از کسب و کارها—به ویژه کسب و کارهای تازه تأسیس یا خانگی—چالش برانگیز است.در مقابل، کارتخوان شخصی انعطاف پذیری بیشتری دارد. در بسیاری از موارد:

 

• اجاره نامه
• فرم استشهاد محلی
• یا مدارک جایگزین

 

3. شرط تعداد تراکنش ماهانه

یکی از جدی‌ترین نگرانی‌های پذیرندگان کارتخوان بانکی، حداقل تعداد یا مبلغ تراکنش ماهانه است. بانک‌ها و  PSPها معمولاً برای توجیه اقتصادی دستگاه، شرط مشخصی برای استفاده فعال از آن تعیین می‌کنند.

اگر این شرط رعایت نشود:

 

• ابتدا اخطار صادر می‌شود
• سپس امکان غیرفعال سازی یا جمع آوری دستگاه وجود دارد

 

4. سرعت تخصیص و فعال سازی

فرآیند تخصیص کارتخوان بانکی معمولاً زمان بر است. بررسی مدارک، اعتبارسنجی و مراحل اداری می‌تواند چند هفته طول بکشد. این موضوع برای کسب و کاری که به تازگی راه اندازی شده، یک مانع جدی محسوب می‌شود.

در مقابل، کارتخوان شخصی به دلیل فرآیند ساده‌تر، بسیار سریع‌تر فعال می‌شود.ما در سپ تلاش کرده‌ایم فرآیند تخصیص و فعال سازی کارتخوان‌های شخصی را به ۴۸ تا حداکثر ۷۲ ساعت کاهش دهیم تا پذیرندگان بدون معطلی بتوانند فروش خود را آغاز کنند.

 

5. خدمات پشتیبانی و گارانتی

در کارتخوان بانکی، پشتیبانی و تعمیرات معمولاً به صورت رایگان و توسط شرکت PSP انجام می‌شود، چرا که دستگاه متعلق به آن‌هاست. این موضوع یک مزیت مهم برای کسب و کارهای بزرگ محسوب می‌شود.

در کارتخوان شخصی، دستگاه دارای گارانتی مشخص است و در صورت بروز مشکل سخت افزاری خارج از شرایط گارانتی، هزینه تعمیرات بر عهده مالک خواهد بود. البته بسیاری از پذیرندگان این هزینه احتمالی را در برابر آزادی عمل و سرعت دریافت دستگاه منطقی می‌دانند.

 

چالش بزرگ مالیات؛ آیا کارتخوان شخصی معاف از مالیات است؟

یکی از پرتکرارترین و در عین حال اشتباه ترین باورها این است که کارتخوان شخصی باعث حذف مالیات می‌شود. خیر، کارتخوان شخصی معاف از مالیات نیست.

طبق قوانین بانک مرکزی و شاپرک:

 

• تمام دستگاه‌های پوز
• چه بانکی و چه شخصی
• باید دارای کد مالیاتی باشند

 

تفاوت کارتخوان شخصی و بانکی در موضوع مالیات، نه در اصل پرداخت مالیات، بلکه در نحوه مدیریت حساب و شفافیت مالی است. اگر درباره این موضوع نگرانی دارید، مطالعه مقاله نحوه دریافت کد مالیاتی کارتخوان می‌تواند دید روشن‌تری به شما بدهد و این ترس رایج را به صورت قانونی برطرف کند.

 

 

مزایا و معایب هر کدام برای اصناف مختلف

تا اینجا تفاوت کارتخوان شخصی و بانکی را از نظر ساختاری، مالکیت، مدارک، تراکنش و مالیات بررسی کردیم. ولیکن سؤال مهم‌تر این است که در عمل، هر کدام برای چه نوع کسب و کاری مناسب‌تر هستند؟ پاسخ به این سؤال کمک می‌کند تصمیم نهایی نه احساسی، بلکه بر اساس واقعیت‌های بازار گرفته شود.

هیچ نسخه واحدی برای همه اصناف وجود ندارد. انتخاب درست زمانی اتفاق می‌افتد که نوع فعالیت، حجم فروش، ثبات درآمد و برنامه آینده کسب و کار در نظر گرفته شود.

 

چه کسانی باید کارتخوان بانکی بگیرند؟

کارتخوان بانکی یا امانی معمولاً برای کسب و کارهایی مناسب است که از نظر فعالیت اقتصادی به ثبات رسیده اند و شرایط بانکی را به راحتی پوشش می‌دهند. این گروه از مشاغل معمولاً ویژگی‌های زیر را دارند:

 

• تراکنش بالا و منظم در طول ماه
• محل کسب و کار ثابت و مشخص
• جواز کسب معتبر و بدون مشکل
• گردش حساب قابل قبول

 

فروشگاه‌های زنجیره‌ای، سوپرمارکت‌ها، داروخانه‌ها، فروشگاه‌های بزرگ پوشاک یا لوازم خانگی معمولاً گزینه‌های مناسبی برای کارتخوان بانکی هستند. در این مشاغل، احتمال افت شدید تراکنش پایین است و شرط حداقل تراکنش ماهانه معمولاً به راحتی رعایت می‌شود.

از طرف دیگر، پشتیبانی رایگان و تعمیرات بدون هزینه در مدل بانکی، برای کسب و کارهایی که تعداد زیادی دستگاه فعال دارند، یک مزیت مهم محسوب می‌شود.

 

کارتخوان شخصی برای چه مشاغلی ایده آل است؟

کارتخوان شخصی یا تملیکی، بیشترین محبوبیت را در میان مشاغلی دارد که انعطاف پذیری و سرعت برای آن‌ها اولویت بالاتری نسبت به شرایط بانکی دارد. این گروه شامل موارد زیر می‌شود:

 

• مشاغل سیار (پیک‌ها، تعمیرکاران، خدمات در محل)
• فریلنسرها و ارائه دهندگان خدمات شخصی
• کسب و کارهای خانگی
• استارتاپ‌ها و کسب و کارهای نوپا
• مشاغل فصلی با نوسان فروش

 

برای این دسته از کاربران، نداشتن جواز کسب دائمی یا گردش حساب ثابت نباید مانعی برای دریافت دستگاه پوز باشد. کارتخوان شخصی این امکان را فراهم می‌کند که بدون نگرانی از اخطار جمع آوری یا قطع دستگاه، فعالیت اقتصادی خود را مدیریت کنند.

ما در سپ بارها دیده ایم که کسب و کارهایی که با کارتخوان شخصی شروع کرده اند، پس از رشد و تثبیت فروش، به راحتی توانسته اند در صورت نیاز به سمت مدل بانکی هم حرکت کنند.

 

چرا دریافت کارتخوان از شرکت‌های معتبر (مانند سپ) بهترین گزینه است؟

در بازار دستگاه‌های پوز، فقط نوع کارتخوان مهم نیست؛ اینکه از چه شرکتی کارتخوان بگیرید، حتی مهم تر است. شرکت ارائه دهنده خدمات پرداخت، نقش مستقیمی در امنیت تراکنش، سرعت واریز وجه و کیفیت پشتیبانی دارد.

ما در پرداخت الکترونیک سامان (SEP) با تکیه بر تجربه، زیرساخت قوی و شبکه بانکی سامان، تلاش کرده‌ایم فرآیند دریافت کارتخوان را برای پذیرندگان شفاف، سریع و قابل اعتماد کنیم. مزایایی که دریافت کارتخوان از سپ به همراه دارد شامل موارد زیر است:

 

• امنیت بالای پرداخت‌ها مطابق با استانداردهای شاپرک
• پایداری شبکه و کاهش تراکنش‌های ناموفق
• سرعت بالای واریز وجوه به حساب پذیرندگان
• پشتیبانی حرفه‌ای و پاسخگو
• شفافیت کامل در شرایط و هزینه‌ها

 

اگر قصد دریافت کارتخوان، تهیه دستگاه پوز سپ یا ثبت نام کارتخوان بانکی را دارید، انتخاب یک شرکت معتبر می‌تواند خیال شما را از بسیاری از دغدغه‌های آینده راحت کند.

 

نتیجه گیری: بالاخره شخصی بخریم یا بانکی؟

در نهایت، پاسخ این سؤال که کارتخوان شخصی بهتر است یا بانکی؟ یک جواب مطلق ندارد. انتخاب درست، انتخابی است که با واقعیت کسب و کار شما هم‌خوانی داشته باشد.

اگر کسب و کار شما:

بزرگ، ثابت و با تراکنش بالا است: کارتخوان بانکی گزینه منطقی‌تری است.

نوپا، سیار یا با نوسان فروش است: کارتخوان شخصی انتخاب امن‌تری خواهد بود.

مهم ترین نکته این است که تصمیم خود را بر اساس شایعاتی مثل فرار مالیاتی یا رایگان بودن ظاهری نگیرید. آگاهی، شفافیت و انتخاب شرکت معتبر، سه ضلع یک تصمیم درست هستند.

 

سوالات متداول

آیا کارتخوان شخصی متعلق به فرد است یا بانک می‌تواند آن را جمع آوری کند؟

در مدل تملیکی یا شخصی، مالکیت دستگاه به طور کامل با پذیرنده است و بانک یا PSP حق جمع آوری آن را ندارد.

آیا برای دریافت کارتخوان شخصی حتماً باید جواز کسب داشته باشیم؟

خیر. بسیاری از شرکت‌ها از جمله سپ، با مدارکی مانند اجاره نامه یا فرم استشهاد محلی نیز امکان فعال سازی دستگاه را فراهم می‌کنند.

تفاوت سرعت تراکنش در این دو نوع دستگاه چقدر است؟

سرعت تراکنش به سخت افزار دستگاه و بستر ارتباطی (4G یا Wi-Fi) بستگی دارد و ارتباطی با شخصی یا بانکی بودن ندارد.

کدام نوع کارتخوان زودتر به حساب متصل می‌شود؟

کارتخوان‌های شخصی معمولاً به دلیل فرآیند ساده‌تر، سریع تر به حساب بانکی متصل و فعال می‌شوند.

آیا هزینه تعمیرات کارتخوان بانکی رایگان است؟

بله. در مدل امانی، تعمیرات و پشتیبانی معمولاً بر عهده شرکت PSP است.

آیا می‌توان کارتخوان شخصی را به حساب‌های مختلف متصل کرد؟

بله. در مدل‌های شخصی انعطاف پذیری بیشتری برای تغییر حساب وجود دارد.

آیا خرید کارتخوان شخصی باعث حذف مالیات می‌شود؟

خیر. طبق قوانین بانک مرکزی، تمام دستگاه‌های پوز باید دارای کد مالیاتی باشند و نوع مالکیت تأثیری بر اصل مالیات ندارد.

کپی لینک کوتاه